Beste onderwijscollega’s,

Laten we de realiteit onder ogen zien. Voorlopig is het online klaslokaal onze basis. De komende tijd, waarschijnlijk minimaal tot de zomervakantie, zullen we wellicht af en toe weer even fysiek op school kunnen zijn met onze leerlingen, maar ook dan zullen er leerlingen afwezig zijn vanwege ziekte of quarantaine. Deze lockdown gaat langer duren dan twee weken en ook langer dan nog eens twee weken. We spelen met het onderwijs een cruciale rol in het voorkomen van de verdere verspreiding van de op dit momenten bestaande varianten van het Covid-19 virus.

Ik ben geen medisch wetenschapper en doe geen uitspraken over medische situaties. Ik ben biologie docent en lerarenopleider. Als bioloog weet ik iets van ecosystemen en van evenwichten daarin. Ik weet iets van exponentiële groei. Als ik die kennis toepas op de huidige pandemie dan verwacht ik dat de Britse en Zuid-Afrikaanse varianten van het virus zich de komende tijd exponentieel kunnen verspreiden, vooral via jongeren.

Als lerarenopleider weet ik iets over de complexiteit van het ontwerpen en uitvoeren van onderwijsleerprocessen. Ik weet ook dat veel docenten het ontwerpen van online-onderwijsleerprocessen als complexer ervaren dan het voorbereiden van fysieke lessen in een klaslokaal. Een goede docent denkt vooruit. Tijdens de lessen van vandaag is een docent ook al bezig met de voorbereiding van de lessen van volgende week, volgende maand en volgend jaar.

Als ik mijn biologische kennis en mijn onderwijskundige kennis combineer dan kom ik tot de volgende realiteit: Voorlopig, zeker tot de zomervakantie en misschien ook nog wel daarna, zullen perioden van online en fysiek onderwijs elkaar afwisselen. De huidige situatie is over twee of drie weken nog niet voorbij en we kunnen dan nog steeds niet ‘gewoon’ lesgeven.

Cognitief lijken leerlingen online even goed te leren als fysiek in de klas, sommige leerlingen zelfs beter. Affectief is een ander verhaal. De leerlingen zitten individueel thuis. Ze missen elkaar, de gezelligheid, de grapjes, elkaars onbezonnenheid. In gesprekken met docenten en studenten bespeur ik een neiging om online vooral het individuele leren op gang te houden en aan te wakkeren. Het is echter heel goed mogelijk om leerlingen online in groepjes samen te laten werken. Uit praktijkonderzoek van studenten (leraren in opleiding) blijkt dat leerlingen bij online groepswerk hun aandacht langer bij het leren kunnen houden dan bij individueel werk online. Bovendien vinden leerlingen het gezelliger en wordt er meer gelachen.

Daarom adviseer ik voor de komende tijd het volgende:

Neem je online klaslokaal als basis. Richt dat op een aantrekkelijke manier in voor je leerlingen en blijf dat onderhouden, ook in een periode waarin fysiek onderwijs weer tijdelijk mogelijk is. Het maakt dan minder uit waar de leerlingen zich fysiek bevinden, thuis of op school. Je kunt zelf ook makkelijker schakelen van online naar fysiek en weer terug en hoeft niet steeds alles om te gooien. Het is gemakkelijker om een online voorbereidde les in een fysiek klaslokaal uit te voeren dan andersom. Weten dat de boel online klaar staat geeft rust.

Samengevat:

  • Bereid je onderwijs online voor, ook op de langere termijn
  • Richt een aantrekkelijk online klaslokaal in en blijf dat onderhouden, ook tijdens perioden van fysiek onderwijs
  • Wissel individueel online werken regelmatig af met online groepswerk

Zoek je tools voor online groepswerk? Via de lessen en hulpmiddelen van Doedactiek kun je filteren op ‘interactieve kwaliteit’ en tools vinden die je kunnen helpen om online groepswerk tot stand te brengen.

Doe dit samen met je collega’s.

Zorg goed voor jezelf!

 

Intweractieve kwaliteiten

Francine Behnen

lerarenopleider biologie, natuurkunde en scheikunde

NHLStenden